Data publikacji w serwisie: 2 grudnia 2025 r.
Profesor Robert A. Maryks laureatem w konkursie OPUS 29

Z radością informujemy, że prof. Robert A. Maryks został laureatem w konkursie OPUS 29 Narodowego Centrum Nauki. Projekt nosi tytuł: „Wojny pióra: anty-papieska, antyhabsburska i antyjezuicka sieć spiskowa w Europie wczesnonowożytnej”
Celem projektu jest zbadanie, jak myślenie spiskowe, dyplomacja i szpiegostwo kształtowały politykę i religię w Europie wczesnonowożytnej. Główna uwaga skupia się na dwóch kluczowych postaciach historycznych: weneckim polityku i uczonym Fra Paolu Sarpim (1552–1623) oraz angielskim ambasadorze w Wenecji, Henrym Wottonie (1568–1639). W czasach głębokich podziałów religijnych i politycznych Sarpi i Wotton dostrzegli zagrożenie w sojuszu pomiędzy Kościołem katolickim, dynastią Habsburgów i zakonem jezuitów. W odpowiedzi prowadzili działania wywiadowcze, inicjatywy dyplomatyczne i intensywną korespondencję, starając się przeciwdziałać tej potędze. Aby zrekonstruować te działania, projekt przeanalizuje tysiące dokumentów historycznych—listów, raportów dyplomatycznych i tekstów polemicznych w językach angielskim, włoskim i łacińskim. Badania będą oparte na tradycyjnych metodach historycznych, ale wspierane nowoczesnymi narzędziami cyfrowymi, które pomogą dostrzec ukryte wzorce językowe i sieci komunikacyjne. Projekt będzie się przyglądać między innymi takim formom wypowiedzi, które sugerują ukryte intencje lub domniemane zagrożenia, oraz śledzić, jak pogłoski i zaszyfrowane informacje rozchodziły się po Europie.
Jednym z głównych rezultatów projektu będą interaktywne wizualizacje—tak zwane grafy wiedzy (Knowledge Graphs)—przedstawiające, jak informacje i dezinformacje rozprzestrzeniały się w sieciach Sarpiego i Wottona. Mapy te ukażą ukryte powiązania, sojusze i strategie retoryczne, które miały wpływ na decyzje polityczne epoki.
To badanie jest istotne, ponieważ pokazuje, że teorie spiskowe i dezinformacja od dawna miały realny wpływ na bieg historii—nie tylko poprzez działania militarne, ale także przez strach, perswazję i słowa. Analizując te mniej widoczne mechanizmy, projekt rzuca nowe światło na kształtowanie się europejskiego krajobrazu politycznego i przypomina, że wojny idei potrafią być równie decydujące jak konflikty zbrojne.
Serdecznie Panu Profesorowi gratulujemy!
